Egzamin ósmoklasisty – język polski – maj 2024
Jęz. polski · PAST · 2024-05-14
W oknie druku wybierz „Save as PDF" / „Zapisz jako PDF" jako miejsce docelowe.
Zadanie 1 (1 pkt)
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W tekście znajduje się informacja o tym, kiedy dekorowano niektóre budynki hitlerowskimi flagami.
Zdjęcie przez Alka hitlerowskiej flagi z gmachu PKO skłoniło Rudego do przeprowadzenia podobnej akcji.
Zadanie 2 (1 pkt)
(patrz tekst Kamieni na szaniec w zad. 1.)
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Z przytoczonego fragmentu utworu wynika, że
Zadanie 3 (1 pkt)
(patrz tekst Kamieni na szaniec w zad. 1.)
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec wyjaśnij, jak fakt, że silnie grała w Alku ambicja, wpływał na podejmowane przez niego działania. Nie cytuj.
Zadanie 4 (1 pkt)
Przeczytaj poniższy fragment.
W każdej pracy, jaką trzeba było robić, Zośka brał osobiście żywy i bezpośredni udział. Przewodził w czasie szaleństwa „victorii", bił rekordy w czasie rysowania „kotwic".
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Podkreślona część wypowiedzenia oznacza, że Zośka działał przede wszystkim
Zadanie 5 (1 pkt)
Obejrzyj poniższą ilustrację umieszczoną na okładce komiksu przygotowanego przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
* Niemiecki napis na tablicy: Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi.
Elżbieta Olczak, Sławomir Kiełbus, Akcja Kopernik, Gdańsk 2020.
Na podstawie znajomości całego utworu Kamienie na szaniec uzasadnij, że sytuacja – do której nawiązuje powyższa ilustracja – stanowi potwierdzenie, że Alek potrafił decydować się na czyny niełatwe. W uzasadnieniu wyjaśnij, na czym polegała trudność tej akcji.
Zadanie 6 (2 pkt)
Na podstawie znajomości całego utworu Kamienie na szaniec ułóż poniższe zdarzenia zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wybierz właściwą literę (A–E) dla każdej pozycji.
Elementy do uporządkowania:
Pozycja 1. (najwcześniej):
Pozycja 2.:
Pozycja 3.:
Pozycja 4.:
Pozycja 5. (najpóźniej):
Zadanie 7 (2 pkt)
Wybierz bohatera lektury obowiązkowej – innej niż Kamienie na szaniec – który, podobnie jak Alek, potrafił się zdobyć na bohaterski czyn, przekraczający możliwości przeciętnego człowieka. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 arkusza egzaminacyjnego.
Tytuł lektury:
Bohater lektury:
Uzasadnienie wyboru:
Zadanie 8.1 (1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W wypowiedzeniu Alek już z daleka wlepił wzrok we fronton Zachęty funkcję podmiotu pełni wyraz ……………… , natomiast wyrażenie z daleka jest ……………… .
Funkcję podmiotu pełni wyraz:
Wyrażenie z daleka jest:
Zadanie 8.2 (1 pkt)
Wypowiedzenie Alek już z daleka wlepił wzrok we fronton Zachęty przeredaguj tak, aby użyte w nim sformułowanie charakterystyczne dla polszczyzny potocznej zastąpić wyrazem lub sformułowaniem charakterystycznym dla polszczyzny wzorcowej.
Zadanie 9 (1 pkt)
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W wypowiedzeniu Jedźmy, sprawdzimy przecinek oddziela zdania składowe w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie.
W wypowiedzeniu Bujasz, niemożliwe! wykrzyknik służy podkreśleniu rozkazującego tonu wypowiedzi.
Zadanie 10 (2 pkt)
Uczniowie jednej ze szkół podstawowych zaprojektowali grę planszową opartą na motywach utworu Kamienie na szaniec. Na polach planszy do gry umieścili elementy graficzne nawiązujące do treści lektury. Poniżej znajduje się projekt graficzny planszy do tej gry.
Spośród elementów graficznych nawiązujących do treści lektury – umieszczonych na planszy – wybierz dwa i wyjaśnij, w jaki sposób elementy graficzne wybrane przez Ciebie łączą się z działaniami bohaterów Kamieni na szaniec.
Element graficzny 1.:
Wyjaśnienie elementu 1.:
Element graficzny 2.:
Wyjaśnienie elementu 2.:
Zadanie 12 (2 pkt)
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Frédéric Lenoir
O SZCZĘŚCIU
O wiele łatwiej odpowiedzieć każdemu z nas na pytanie: Co sprawia, że jestem szczęśliwy?, niż na pytanie: Czym jest szczęście?. Mogę powiedzieć, że jestem szczęśliwy, gdy przebywam z tymi, których kocham, gdy głaszczę kota, siedząc przed rozpalonym kominkiem, słucham Bacha lub Mozarta¹, kiedy wędruję górskim szlakiem… Te doświadczenia oraz wiele innych sprawiają, że jestem szczęśliwy. Ale czy szczęście sprowadza się do prostego mnożenia takich chwil? I dlaczego te czy inne przeżycia dają mi szczęście, choć niekoniecznie przecież muszą uszczęśliwiać każdego z nas?
We współczesnym świecie można żyć jako tako szczęśliwie, nie zadając sobie zbyt wielu pytań. Można skupić się na tym, co nam sprawia przyjemność, i w miarę możliwości unikać wszystkiego, co trudne. Jednak życie pokazuje, że są rzeczy w danej chwili bardzo przyjemne, które ostatecznie przynoszą negatywne skutki. I na odwrót, bywa, że przykre doświadczenia umożliwiają nam rozwój i okazują się w dłuższej perspektywie korzystne.
Być szczęśliwym to nauczyć się wybierać. Nie tylko właściwe przyjemności, lecz także własną drogę, zawód, to, jak się żyje. Wybierać rozrywki, przyjaciół, wartości, na których opieramy życie. Wybieramy tę, a nie tamtą przyjemność lub rezygnujemy z innej, bo tym samym nadajemy naszemu życiu sens. Niektórzy szukają sensu życia w niesieniu pomocy bliskim, w walce z nierównościami społecznymi, w poświęcaniu czasu ludziom cierpiącym. Treść tego „sensu" może się różnić w zależności od osoby, ale ostatecznie stwierdzamy, że aby budować nasze życie, każdy z nas musi nim pokierować, przypisać mu cel, nadać jakieś znaczenie, jakiś kierunek.
Nie sposób osiągnąć głębokiego szczęścia bez rezygnacji z niektórych natychmiastowych przyjemności lub bez zastanowienia się nad naszymi wyborami i zamierzeniami. Innymi słowy: dążenie do pełniejszego szczęścia wymaga od nas więcej inteligencji i silnej woli.
Jak podkreślał filozof Alain³, „nie może być szczęśliwy ten, kto tego nie pragnie; dlatego trzeba chcieć swojego szczęścia i je tworzyć".
Zadanie 11. (0–2)
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstało spójne streszczenie tekstu O szczęściu.
Tematem tekstu Frédérica Lenoira jest:
Autor rozpoczyna swoje rozważania od:
a następnie:
W zakończeniu:
Zadanie 12 (1 pkt)
(patrz tekst O szczęściu w zad. 12.)
Spośród podanych pytań wskaż to, na które można znaleźć odpowiedź w 3. akapicie tekstu Frédérica Lenoira. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zadanie 13 (1 pkt)
(patrz tekst O szczęściu w zad. 12.)
Na podstawie 4. akapitu tekstu Frédérica Lenoira dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zgodnie z treścią 4. akapitu tekstu Frédérica Lenoira szczęście jest
Zadanie 14 (1 pkt)
(patrz tekst O szczęściu w zad. 12.)
Na podstawie tekstu Frédérica Lenoira oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Przykre i trudne doświadczenia nie mają wpływu na nasz rozwój.
Aby być w pełni szczęśliwym, trzeba przemyśleć kierunek swoich działań.
Zadanie 15 (2 pkt)
Przeczytaj wiersz Dar Czesława Miłosza.
Czesław Miłosz
DAR
Dzień taki szczęśliwy.
Mgła opadła wcześnie, pracowałem w ogrodzie.
Kolibry przystawały nad kwiatem kaprifolium¹.
Nie było na ziemi rzeczy, którą chciałbym mieć.
Nie znałem nikogo, komu warto byłoby zazdrościć.
Co przydarzyło się złego, zapomniałem.
Nie wstydziłem się myśleć, że byłem, kim jestem.
Nie czułem w ciele żadnego bólu.
Prostując się, widziałem niebieskie morze i żagle.Berkeley, 1971
Czesław Miłosz, Dar, [w:] tegoż, Wiersze wszystkie, Kraków 2018.
¹ Kapryfolium – pnący krzew o różowych, białych lub żółtawych kwiatach.
Czesław Miłosz (1911–2004) – jeden z najwybitniejszych polskich poetów.
15.1. Spośród podanych niżej sformułowań wybierz te trzy, które dotyczą podmiotu lirycznego wiersza Dar. Zapisz oznaczenia literowe w kolejnych polach.
15.2. Czy opinia filozofa Alaina: nie może być szczęśliwy ten, kto tego nie pragnie; dlatego trzeba chcieć swojego szczęścia i je tworzyć, może stanowić komentarz do wiersza Dar? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do treści utworu Czesława Miłosza.
15.1. Litera 1.:
15.1. Litera 2.:
15.1. Litera 3.:
15.2. Uzasadnienie:
Zadanie 16 (1 pkt)
W którym z wyrazów pisownia „ż" jest zgodna z tą samą szczegółową zasadą ortograficzną, co zastosowana w wyrazie ważyć? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zadanie 17 (3 pkt)
Zredaguj ogłoszenie o otwarciu wystawy fotograficznej pod tytułem Szczęście zatrzymane w obiektywie. Zachęć do udziału w tym wydarzeniu, używając dwóch argumentów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Zadanie 18 (20 pkt)
Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.
- Pamiętaj o zachowaniu formy wypowiedzi wskazanej w temacie: napisz rozprawkę albo opowiadanie.
- W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 arkusza egzaminacyjnego.
- Innym utworem literackim w rozprawce może być także lektura obowiązkowa.
- Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Temat 1.
Napisz rozprawkę, w której rozważysz trafność stwierdzenia, że warto pomagać innym. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.
Temat 2.
Bez ciebie nie poradziłbym/poradziłabym sobie w tej sytuacji… Napisz opowiadanie o przygodzie z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej, którego pomoc sprawiła, że Wasza przygoda zakończyła się szczęśliwie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.